«خُروج دابةالارض»
به معنای بیرون آمدن جنبنده زمین است. این پدیده هم در روایات شیعه و هم در
روایات اهل سنّت، مورد اشاره قرار گرفته و از آن به عنوان «اَشراط
السّاعة» و یکی از نشانه های نزدیک شدن قیامت یاد شده است. شیخ طوسی روایتی
از پیامبرصلی الله علیه وآله، نقل کرده که آن حضرت فرمود: «به ناگزیر ده
چیز قبل از قیامت رخ خواهد داد: سفیانی، دجّال، دود، دابة، خروج قائم، طلوع
خورشید از مغربش، نزول عیسی بن مریم علیه السلام، خسف به مشرق، خسف به
جزیرةالعرب و آتشی که از قعر عدن خارج می شود و مردم را به سوی محشر می
برد».در مورد تطبیق این کلمه، بنای قرآن بر اجمال و ابهام بوده و تنها وصفی
که برای آن ذکر کرده این است که با مردم سخن می گوید و افراد بی ایمان را
اجمالاً مشخص می کند، ولی در روایات اسلامی و سخنان مفسران، بحث های
فراوانی در این زمینه دیده می شود. در یک جمع بندی می توان آن را در دو
تفسیر خلاصه کرد.
گروهی آن را یک موجود جاندار و جنبنده غیرعادی از غیر جنس
انسان، با شکل عجیب دانسته اند و برای آن عجایبی نقل کرده اند که شبیه
خارق عادات و معجزه انبیا است. این جنبنده در آخِرُالزّمان ظاهر می شود و
از کفر و ایمان سخن می گوید و منافقان را رسوا می سازد و بر آنها علامت می
نهد.
جمعی دیگر به پیروی از روایات متعددی که در این زمینه وارد شده، او را یک انسان می دانند؛ یک انسان فوق العاده، یک انسان متحرک و جنبنده و فعّال که یکی از کارهای اصلی اش جدا ساختن صفوف مسلمین از کفار و منافقان و علامت گذاری آنان است. حتی از بعضی روایات استفاده می شود که عصای موسی و خاتم سلیمان، با او است. می دانیم که عصای موسی، رمز قدرت و اعجاز، و خاتم سلیمان رمز حکومت و سلطه الهی است. بنابراین او یک انسان قدرتمند و افشاگر است.

